جۆرەکانی کۆمپیوتەر

جۆرەکانی کۆمپیوتەر

هەروەک دەزانن لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا کۆمپیوتەر بووەتە بەشێکی گرنگ لە ژیانی ڕۆژانەماندا و گرنگیەکی زۆری هەیە، بەڵام لەوانەیە هێشتا وابزانیت کە کۆمپیوتەر تەنها یەک جۆری هەیە ئەویش PC یە، یان وابزانیت تەنها جۆرەکانی وەک دیسکتۆپ و لاپتۆپ هەن، بۆیە لێرەدا ئێمە جۆرە جیاوازەکانی تر و تایبەتمەندیەکانتان پێ ئاشنا دەکەین.

کۆمپیوتەر چییە؟
کۆمپیوتەر بریتیە لە ئامێری پرۆسەکردن وەک خەزنکردن و پیشاندانی زانیاری. زۆربەی کۆمپیوتەرەکان پشت بە سیستەمی دووانەیی(Binary System) دەبەستن کە دوو گۆڕاو بەکاردێنێت، 0 و 1، بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکان وەک هەڵگرتنی داتا، ژماردنی لۆگاریتمی، و پیشاندانی زانیاری. کۆمپیوتەرەکان بە چەندین شێوە و قەبارەی جیاوازەوە بەرهەم هێنراون، هەر لە سماڕت فۆنەوە(SmartPhone) تا کۆمپیوتەری سوپەر(SuperComputer) کە کێشی زیاتر لە 300 تۆن دەکات

کۆمپیوتەر چی پێ دەکرێت؟
کۆمپیوتەرە بەهێزەکان دەتوانن ئەرکی زۆر ئاڵۆز ئەنجام بدەن ، وەک تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی و پێشبینی پەرەسەندنی گۆڕانی کەشوهەوا . گەشەکردنی کۆمپیوتەرە کوانتەمییەکان ، و ئەرکی ئاڵۆزی زیاتر…

بناغەکانی کۆمپیوتەر
یەکەم کۆمپیوتەر بە شێوەیەکی سەرەکی بەکارهێنرا بۆ لێکدانەوەی ژمارە. لەگەڵ ئەوەشدا، وەک هەر زانیارییەک دەکرێت بە شێوەی ژمارەیی رەمز بکرێت، خەڵک زوو بۆیان دەرکەوت کە کۆمپیوتەر توانای هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان, ئامانجی گشتیان بۆ لەخۆ گرتنی بڕێکی زۆر لە زانیاری و مەودای پێشبینی کەشوهەوا و بوو. خێراییەکەیان ڕێگەی داوە کە لە ڕێگەی تۆڕ(نێتۆڕک)ێکەوە کرداری پەیوەندی تەلەفۆنی و کۆنترۆڵی سیستەمە میکانیکییەکانی وەک ئوتومبێل و چەکی ناوەکی و ئامرازەکانی نەشتەرگەریی ڕۆبۆتی ئەنجام بدەن .

کۆمپیوتەریش سنورداری هەیە، کە هەندێکیان تیۆرین بۆ نموونە، چەند گریمانەیەکی بێ بڕیار هەن کە ناتوانرێت ڕاستییان لە ناو کۆمەڵێک یاسادا دیاری بکرێت، وەک پێکهاتەی لۆژیکی کۆمپیوتەر. لەبەرئەوەی هیچ میتۆدێکی لۆگاریتمی جیهانی ناتوانێت هەبێت بۆ دەستنیشانکردنی ئەم جۆرە پێشنیارانە، کۆمپیوتەر لەتوانای دایە زۆرترین کەرستەت بۆ لەخۆ بگرێت بەڵام گەر کۆمەڵە کردارێک لەسەر یەک ئەنجام بدەیت ئەکرێ ببێتە هۆی تێکچوون یان شەکل کردنی بۆیە پێویستە یەک لە دوای یەک کارەکانتی لەسەر ئەنجام بدەیت.

کۆمپیوتەرە پێوانەییەکان Analog Computers
ئەم کۆمپیوتەرانە دیزاین کراون بۆ پرۆسەکردنی داتای بەردەوام. ئەنجامەکانیان زۆر خێراییە و بەنزیکەیی ئەنجامەکانیان ڕاستن وە زۆر خێرا ئەگۆڕێن، لە زووەوە کۆمپیوتەرە ئەنالۆگەکان قەبارەی فیزیاییان بەکاردەهێنا بۆ نیشاندانی زانیاری، بەڵام لەدوای جەنگی جیهانی دووەمەوە ڤۆڵتەکانیان بەکارهێنا ،بەشێوەیەکی گشتی ئەو ئامێرانە بەکاردێن بۆ پێوانەکردنی چەندێتی گۆڕاوی بەردەوام، کە ئەم کۆمپیوتەرانە بەکاردێن لە پیشەسازییە کیمیاییەکان، هێزی ڕووەکی وەک گەرمی مەتر، خێرایی پێو، ڤۆڵت مەتر، بارۆمەتر و هتد

کۆمپیوتەرەکانی ئەنالۆگ ڕاستەوخۆ داتا قبوڵ دەکەن بەبێ گۆڕینی بۆ ژمارە و کۆدەکان. پێوانەی کۆمپیوتەرەکانی ئەنالۆگ بەبەردەوامی دەگۆڕێن لە چەندێتی فیزیایی، خێرایی پێوو و تەرمۆمەتری جیوە نموونەی کۆمپیوتەری ئەنەلۆگن

کۆمپیوتەرە دیجیتاڵیەکان digital computers
بە پێچەوانەی کۆمپیوتەرە ئەنالۆگەکان، کۆمپیوتەرە دیجیتەڵەکان دیزاین کراون بۆ پرۆسەی داتای نابەردەوام یان دیجیتاڵی. ئەوان خێراییان کەمترە لە کۆمپیوتەری ئەنالۆگ بەڵام ئەنجامەکان زۆر ڕاستن. و داتاکان وەر ئەگێڕێتە سەر سیستەمی باینەری (0 و 1). ئەم کۆمپیوتەرانە لە فەرمانگەکانی حکومەت و پەیمانگا پەروەردەییەکان و ڕێکخراوی بازرگانی هتد بەکار دەهێنرێن. بۆ نموونە: کۆمپیوتەری کەسی ، یاداشتی دیجیتاڵ، ژمێرەر(حاسیبە) و هتد

ددیجیتاڵ کۆمپیوتەر

کۆمپیوتەرەکانی مەینفرەیم Mainframe computer
کۆمپیوتەرەکانی مەینفرەیم زیاتر بە گشتی ناسراون بە کۆمپانیای سێرڤەری سەرەکی ڕێکخراوەکان، وەک بانکەکان، بەشەکانی حکومەت و زنجیرەی سوپەرمارکێتەکان، بەکاری دێنن بۆ هەڵگرتنی زانیاری زۆر. ئەو کۆمپیوتەرانە قەبارەیان گەورەیە بۆیە بە کۆمپیوتەرەکانی room-sized دانراون کە قەبارەکەیان دەگات بە 1000 پێ چوارگۆشەی بۆشایی و بە خێرایییەکی زۆر بەرز کار دەکەن و توانای کۆگای زۆریان هەیە تێچووی دامەزراندنی دانان و پاراستنی مەینفرەیم کۆمپیوتەرەکان ساڵانە سەدان هەزار یۆرۆیان تێدەچێت

کۆمپیوتەرەکانی مەینفرەیم بە زۆری گرێدراون بە ژمارەیەکی زۆر لە تێرمیناڵەکان — تێرمیناڵ واتا شاشە و کیبۆڕدەکان وەک ئەوەی لە بانکەکاندا دەیانبینیت: هەندێک تێرمیناڵ بە تێرمیناڵی ‘dumb’ ناسراون وەک ئەوەی ناتوانن بە تەنها کار بکەن هەموو پرۆسەکان ئەنجام دراوە لەلایەن مەینفرەیم کۆمپیوتەرەکان. تێرمیناڵەکانی تر ، لەکاتێکدا هێشتا پشت بە مەینفرەیم دەبەستن ، کاتێک بڕێکی دیاریکراو لەتوانای دایە کە بە شێوەیەکی ناوخۆیی بەکار بهێنرێت لەلایەن بەکارهێنەرەکەوە. ئەمە ناسراوە بە تێرمیناڵەکانی ‘زیرەک’

مەینفرەیم کۆمپیوتەر

سوپەڕ کۆمپیوتەر Super Computer
سوپەڕ کۆمپیوتەر بە کوردی واتا کۆمپیوتەری نایاب کۆمپیوتەری زۆر خێرا و گەورە و زۆر گرانن و زۆر بەهێزن، کە دەتوانن لە چەند چرکەیەکدا تریلۆنێک ڕێنمایی جێبەجێ بکەن.

کۆمپیوتەرە سوپەرەکان دەتوانن بڕێکی زۆر لە داتا هەڵبگرن. سوپەر کۆمپیوتەر لە نانۆ سێکەند دا(چرکەی نانۆ) کێشەی قورس و ئاڵۆز چارەسەر دەکەن، بۆیە پێی دەگوترێت سوپەر کۆمپیتەر

سوودەکانی سوپەڕ کۆمپیوتەر

  • سوپەر کۆمپیتەر بەکاردێت بۆ پێشبینی کردنی کەش و هەوا و بۆ گەڕاندنەوەی زانیاری کەش و هەوای جیهانی.
  • ئەمە لە توێژینەوەی سەربازی و سیستەمەکانی بەرگریدا بەکار هاتووە
  • لە لێکۆڵینەوە لە ئەندازیاری بۆماوەیی بەکارهاتووە
  • کۆمپیوتەرە سوپەرەکان بە قورسی لە فیلمسازی دیجیتاڵدا بەکار دەهێنرێ
سوپەڕ کۆمپیوتەر

مینی کۆمپیوتەر Mini Computer
کۆمپیوتەری بچووک کۆمپیوتەرێکی قەبارە مامناوەندە. کۆمپیوتەری بچووکی زۆر بەناوبانگە بەهۆی قەبارەکەیەوە. هەروەها کۆمپیوتەرێکی فرەبەکارهێنەرە کە ئاسانکاری کارکردن بۆ زیاتر لە 12 کەس دابین دەکات لە هەمان کاتدا . ئەوان لە مایکرۆکۆمپیوتەر گرانترن

نموونەی مینی کۆمپیوتەر
Multimedia, Graphics, 3D Graphic gaming computer, هتد.

سوودی بەکارهێنانی مینی کۆمپیوتەر

  • بۆ پرۆسێسی داتای ئاڵۆز لە زانکۆ و بازرگانیەکانی چینی ناوەنددا بەکار دەهێنرێت
  • ئەم کۆمپیوتەرە بچووکانە هەروەها لە لێکۆڵینەوەی زانستی و شیکردنەوەی ئەندازیاریدا بەکار دەهێنرێ
  • بۆ چاودێری داتا و کۆنترۆڵی داتا لە پیشەسازیدا بەکاردێت

هایبرید کۆمپیوتەر Hybrid Computer
هایبرید کۆمپیوتەر هەردوو تایبەتمەندی کۆمپیوتەری ئەنالۆگ و کۆمپیوتەری دیجیتاڵی هەیە. کۆمپیوتەرە هایبریدەکان، خێران وەک کۆمپیوتەری ئەنەلۆگ و وەک کۆمپیوتەرە دیجیتاڵیەکان، میمۆری دروستییان هەیە. دەتوانێت هەردوو داتای بەردەوامبوون و داتای نابەردەوام پرۆسێس بکات.

نیشانەی ئەنەلۆگ قبوڵ دەکات و دەیانگۆڕێت بۆ فۆرمی دیجیتاڵی پێش پرۆسەکردن. کۆمپیوتەرە هایبریدەکان بە شێوەیەکی فراوان بەکاردێت لە ئەپڵیکەیشنەکان کە هەردوو داتای ئەنالۆگ و دیجیتاڵ تێیدا پرۆسە کراوە.

بۆ نموونە، پڕۆسێسەرێک لە پەمپەکانی بەنزیندا بەکار دەهێنرێت کە پێوانەی لێشاوی سووتەمەنی دەگۆڕێت بۆ چەندێتی و نرخ. بە هەمان شێوە کۆمپیوتەری هایبریدیش لە فڕۆکە و نەخۆشخانە و بەرنامە زانستییەکاندا بەکار دەهێنرێ.

سوودی هایبرێد کۆمپیوتەر

  • ئەنجامی دروست و خێرا بەرهەم دەهێنێت کە زۆر بەسوودە
  • توانای چارەسەر و بەڕێوەبردنی هاوکێشە گەورەکانی هەیە
  • یارمەتی دەرە لە پرۆسەی داتای ئۆنلاین.

کۆمپیوتەری تاکەکەسی Personal Computer (PC)

کۆمپیوتەرە تاکە کەسیەکانیش بەهەمان شێوە جۆری جیاوازی کۆمپیوتەری هەیە
PC کورت کراوەی Personal Computerە
بە واتای کۆمپیوتەری تاکەکەسی دێ. وە هەندێ جۆر لە کۆمپیوتەری تاکەکەسیمان هەیە ئەوانیش

1- Workstation
2- desktop
3- laptop
4- tablet
5- Ultra-Mobile
6- Smartphone
7-Pocket

جۆری workstation
ئەمەیان تایبەتە بە کار کە پلە بەرزی جۆری کۆمپیووتەرە بنیاتنراوە بۆ کار وەک کاری بیرکاریەکان . تەکنەلۆژیەکان . پڕۆگرامە زانستیەکان ئەم جۆرە کۆمپیوتەرە لە کاتێکدا تەنها یەک کەس ئەتوانێت کاری پێبکات ئەوان بەزۆری بە لۆکاڵ نێتۆورک کۆنێکت ئەکرێن

جۆری Desktop
دیسکتۆپ کە یەکێکە لە جۆرەکانی کۆمپیوتەر کە کار ئاسانیەکی زۆری بۆ خەڵک کردووە بەتایبەتی بۆ کۆمپانیا و دام و دەزگاکان وە دیسک تۆپ لە لاپتۆپ و تابلێت گەورەترە و ناتوانرێ هەڵبگیرێ واتا گەر لە کۆمپانیایەک کار لەسەر کۆمپیوتەر بکەی دواتر کۆمپیوتەر بۆ ماڵەوە ببەیەوە بەیانیەکەی دووبارە بیبەیەوە کار و دووبارە بیبەیەوە ماڵ هەموو ڕۆژ بەم شێوازە ئەو هەموو کەل و پەل هەلگرتنە بەزەحمەت دەکرێ بۆیە دەتوانی کارەکانت بە فلاش مێمۆریەک بگوازیەوە

جۆری Laptop
لاپتۆپیش یەکێکە لە کۆمپیوتەرە تاکەکەسیەکان کە ئەمەیان کێشی سووکترە لە دیسکتۆپ و هەروەها بچووک تریشە ئەمەیان بۆ ئەو کەسانە باشە کە زۆر گەشت دەکەن بە ئاسانی دەتوانن لاپتۆپەکەیان لەگەڵ خۆیان ببەن

جۆری Tablet
ئەمەشیان یەکێکی تر لە کۆمپیوتەرە تاکەکەسیەکان ئەمە لە هەردوو جۆرەکەی تر واتا دیسکتۆپ و لاپتۆپ بچووکترە و کێشی کەم ترە ئەمەشیان بۆ گەشت و شت کردن ئاسانە و وە ئەمەیان زیاتر بۆ تێکست پاد بەکاردێ واتا بۆ نووسین زیاتر بەکاردێ لە ئۆفیس و دام و دەزگاکاندا…

جۆری ultra-mobile PC
جۆری ultra-mobile pc کە درێژەی ناوی UMPیە کە تابلێتێکی بچووکە و بنیاتنراوە لەلایەن مایکڕۆسۆفتو ئینچڵ intel و سامسۆنگ لەگەڵ هەندێکی تر… ئەڵترا مۆبایل پی سیەکانی ئێستا بەزۆری یەکێکن لە داهاتووەکانی windows xp . windows vista . windows 7 . linux وە فۆڵتەیجەکەی لەلایەن intel atom . VIA C7-M پرۆسێسەر

جۆری smartphone
جۆرەکەی زیاتر لە تابلێت ئەکە کە جیاوازیەکەیان ئەمەیە ئەوەیان بچووکترە لە ڕووی قەبارە و کێش و شاشە و کۆمپیوتەرێکی سەفەریە بۆ هەموو شوێنێک ئەتوانی بیبەیت لەگەڵ خۆتدا هتد..

جۆری pocket
یەکێکە لە جۆرەکانی کۆمپیووتەر کە قەبارەیەکی بچووک و کێشێکی کەمی هەیە کە بە handheld-device یان personal digital assistant ناوبراوە کە جۆرە کۆمپیوتەرێکی سەفەریە ئەتوانی بۆ هەموو شوێنێک لەگەڵ خۆتی ببەیت

دانا شێرزاد

دانا شێرزاد

قوتابى پەیمانگەى کۆمپیوتەر

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *